Arjen van Alphen heeft samen met Catholijn Jonker onderzoek gedaan naar de betekenis van het links of rechts wegstappen van een hond. (paw preference)Uit jarenlange observaties zag Arjen een verschil in motivatie wat zich vertaalde in het vertrekken van de linker- of de rechterpoot. Wetenschappelijk onderzoek werd opgestart om de relatie te gaan meten tussen kwaliteit van uitvoeren van een taak en de poot waarmee de hond van start gaat.
Goed onderzoek is niet makkelijk. Zeker niet met dieren. Alles moet objectief gedefinieert worden. Wat is ‘goede’ taakuitvoering precies? Als een hond in galop vertrekt, met beide voorpotentegelijk opspringt, wat is dan de poot waar hij mee start ? Degene die het eerst landt, dus.
En hoe je moet uitsluiten dat een hond iets uit gewoonte doet (als een hond immers geleerd heeft iets altijd op een bepaalde manier te doen, zoals links naast lopen, zegt het onderzoek niets). Om het onderzoek
uitvoerbaar te houden en aangeleerde gewoontes uit te sluiten kregen de honden een eenvoudige en duidelijke taak: zoek het voertje onder een van de drie pylonen tegenover je. Ze mochten het maar drie keer doen, zodat zich ook geen vast patroon kon ontwikkelen, zoals altijd met een bepaalde poot starten omdat dit eerder succesvol is gebleken, het zogeheten ‘aangeleerd bijgeloof’. De honden wisten van het voertje omdat ze eerder, met een blinddoek, aan een voertje hadden mogen ruiken dat daarna door de proefleider onder een pylon werd gelegd.
Uit het onderzoek kwam inderdaad naar voren dat honden die met links vertrokken het veel vaker goed deden dan honden die rechts vertrokken. De conclusie die in de pers getrokken werd (‘honden die met links vertrekken zijn gehoorzaam, honden die met rechts vertrekken ongehoorzaam) is geen juiste. De hond zocht het voer uit zichzelf, kreeg hier geen verzoek, opdracht of aanwijzing voor van zijn baasje. Maar wat zijn dan wel de implicaties? Het vermoeden is dat een hond die duidelijk voor ogen heeft wat hij wil een ander deel van zijn hersens gebruikt dan een hond die niet gemotiveerd, verward of emotioneel is (bijvoorbeeld gestrest door de blinddoek). De vraag die zich aandient is, heeft het met motivatie te maken? Voor verdergaande conclusies zou je meer onderzoek moeten doen. Maar deze bevinding geeft op zijn minst een aanwijzing dat we ons af kunnen vragen wat er met de hond aan de hand is wanneer hij vaak met rechts vertrekt als we iets van hem vragen of iets samen met hem doen. Begrijpt hij het niet, heeft hij last van stress, of is het iets dat hij gewoon niet graag wil doen? Het kan een aanleiding zijn om je eigen aanpak (van een training) of de
omstandigheden nog eens kritisch onder de loep te nemen.
De Roedelmethode pleit er voor om de motivatie van honden, die ze communiceren met meer zintuigen dan alleen ogen en oren, en vooral de motivatie voor sociale interactie met mensen meer te benutten. Zoals trainers weten is voor veel honden samen met de baas werken meestal meer motiverend dan een brokje. Daar kan de oorzaak liggen waarom Max ‘niets lust’ bij een training: hij is op iets anders gericht. De taak op zich, denk aan speuren of behendigheid, kan ook heel motiverend zijn voor de hond. Maar de meeste trainingsmethoden zijn, ook al vanwege de eenvoud, gebaseerd op het belonen met voer. In plaats van de hond honger te laten lijden ‘omdat hij anders niet om een voertje geeft’ kun je beter gebruik
maken van de natuurlijke motivatie van de natuurlijke motivatie van de hond.